Organisatie-antropologie
BROOSDOC doet onderzoek naar de leefwerelden van mensen en organisaties en vertaalt de resultaten in een creatieve taal die iedereen begrijpt: film.
Op zoek naar de kern
Elke organisatie is een gemeenschap met een eigen cultuur. Wensen, waarden, dromen, drijfveren, dilemma’s of patronen: om te weten wat er speelt binnen een organisatie moet je weten wat er leeft bij de mensen die er onderdeel van zijn. Als organisatieantropoloog onderzoekt Maaike Broos organisaties van binnenuit en gaat zij op zoek naar de kern: de ziel van de gemeenschap. Om haar bevindingen begrijpelijk en invoelbaar te maken voor iedereen, gebruikt ze de camera.
Veldwerk
Voordat ze gaat filmen, doet Maaike research en veldwerk. Ze leert de cultuur kennen en draait mee met de organisatie. Participerende observatie is een groot onderdeel van etnografisch veldwerk. Een van de belangrijkste elementen binnen het werk is het opbouwen van een band met de mensen binnen de organisatie. Door te luisteren naar wat iedereen te zeggen heeft en open te staan voor wat er speelt, krijgt ze een beeld van de verhalen die leven onder de oppervlakte. Dat klinkt eenvoudig, maar echt luisteren is een kwaliteit die aandacht en tijd vereist.
Emic en etic
Ieder mens heeft een eigen leefwereld. Een antropoloog zal altijd alle facetten van het menselijke bestaan in een onderzoek betrekken. Om te begrijpen wie iemand werkelijk is, probeert Maaike tijdelijk in iemands huid te kruipen. In de antropologie noem je dit emic: het beleven van de ander van binnenuit. Dat doet ze niet alleen door te luisteren naar wat iemand zegt, maar ook door te kijken naar diens non-verbale uitingen. Na het inleven en beleven van iemands gevoels- en gedachtewereld zoomt ze uit om de ervaring te kunnen analyseren. Daarvoor is het perspectief van de buitenstaander nodig (etic).
Organische werkwijze
Een etnografisch onderzoek is een sensitieve, intensieve methode die veel geduld vergt. Maaike creëert veiligheid door met oprechte interesse de tijd te nemen voor de interviews en contact te maken met de geïnterviewden om hun perspectief echt te begrijpen. Belangrijk is hierbij om niet vanuit een vast protocol te werken, maar op een organische wijze zodat het verhaal van de geïnterviewden vanzelf de ruimte krijgt. Etnografische methodes maken de werkelijke leefwereld in de praktijk zichtbaarder. Door het gebruik van film vertaalt Maaike haar wetenschappelijk onderzoek vervolgens naar een visueel en inhoudelijk verhaal.
Een creatieve taal
Werken met de camera levert vaak meer informatie op dan observaties zonder beeld. Maar het is niet de belangrijkste reden om te filmen. De kracht van verhalen is dat je mensen kunt laten beleven hoe het is om een ander te zijn. Maaike ziet film als een creatieve taal waarmee je mensen kunt bereiken en een verhaal als een middel om iets over te brengen. Het vangen van de essentie van een organisatie in een verhaal op beeld en die teruggeven aan de mensen die deel van uit maken van dat geheel, zorgt meestal niet alleen voor verdieping en inzicht, maar ook voor actie.
Onderzoek en instrument ineen
BROOSDOC-films zijn artistieke producties. Ze zijn gemaakt om te raken. Daardoor tonen ze de kijker niet alleen de uitkomsten of de slotsom van een onderzoek, maar kunnen ze ook gebruikt worden als een aanzet tot meer bewustwording en dialoog. Door het laten horen van de stemmen binnen een organisatie, wordt er iets in beweging gezet en kan het gezamenlijk maken van een film gezien worden als een interventie. Behalve een onderzoeksmethode en een medium om onderzoeksresultaten te communiceren, zijn BROOSDOC-films voor organisaties daardoor een handzaam middel om mee verder te werken in trainingen, bij gesprekken, in opleidingen en bij voorlichtingen.
